ویسکوزیته (گرانروی) چیست ؟ به زبان ساده
اگر بخواهم خیلی خلاصه و ساده بگویم: ویسکوزیته یعنی مقاومت یک مایع در برابر جاری شدن.
شاید کلمه «ویسکوزیته» (Viscosity) ترسناک به نظر برسد، اما در فارسی به آن «گرانروی» میگوییم که یعنی مایع چقدر «گران» یا «سخت» راه میرود و حرکت میکند.
آب: ویسکوزیته پایینی دارد. وقتی آن را میریزی، سریع و راحت جاری میشود (رقیق است).
عسل: ویسکوزیته بالایی دارد. وقتی شیشه عسل را کج میکنی، خیلی آرام و با ناز میریزد (غلیظ است).
پس هر وقت خواستی یادت بماند، به «عسل» فکر کن. هرچه مایع «غلیظتر» و «چسبندهتر» باشد، ویسکوزیتهاش بیشتر است.
نگاه علمی Wikipedia (توضیح دقیقتر)
ویکیپدیا میگوید ویسکوزیته در واقع «اصطکاک داخلی» مایع است.
تصور کن لایههای آب یا روغن مثل ورقههای کاغذ روی هم قرار دارند. وقتی مایع حرکت میکند، این لایهها باید روی هم سُر بخورند.
- اگر اصطکاک بین این لایهها زیاد باشد (مثل عسل)، سخت حرکت میکنند (ویسکوزیته بالا).
- اگر اصطکاک کم باشد (مثل آب)، راحت سُر میخورند (ویسکوزیته پایین).
چرا این موضوع مهم است؟ (کاربردهای واقعی)
روغن موتور ماشین: اگر در زمستان ویسکوزیته روغن خیلی بالا باشد (خیلی سفت باشد)، موتور نمیتواند بچرخد و روشن شود. اگر در تابستان خیلی شل (ویسکوزیته پایین) باشد، نمیتواند قطعات را خوب چرب کند. برای همین رانندهها باید حواسشان به «غلظت» روغن باشد.
آتشفشانها: اگر مواد مذاب (لاوا) ویسکوزیته کمی داشته باشند، آرام جاری می شوند. اما اگر ویسکوزیته شان بالا باشد، گیر میکنند و باعث انفجار شدید آتشفشان میشوند!
اثر دما (یک نکته کنکوری!)
یک قانون کلی که در اکثر مایعات (نه همه) صدق میکند:
گرما ویسکوزیته مایعات را کم میکند. (عسل گرم، روان تر از عسل سرد است).
سرما ویسکوزیته مایعات را زیاد میکند. (روغن در یخچال سفت میشود).
با این توضیحات آیا گریس نسوز دارای گرانروی (ویسکوزیته) بالایی است یا نه ؟